Zmiana religijności społeczeństwa polskiego: perspektywy teoretyczne i badawcze

Organizacja: Irena Borowik (UJ), Mirosława Grabowska (UW)
Numer: G85

Obecnie nie zadaje się już pytania, „czy” religijność społeczeństwa polskiego się zmienia, bo dokumentują to liczne badania polskie i międzynarodowe. Pytamy raczej „jak” to się dzieje: na czym ten proces polega, jakie są jego mechanizmy, jakie czynniki go przyspieszają, jakie mogą być jego skutki. Niełatwo na te pytania odpowiedzieć. I dlatego, że religijność jest postawą złożoną, wielowymiarową (np. Charles Glock wyróżnił pięć jej wymiarów: wiarę, wiedzę, doświadczenie religijne, praktyki oraz wymiar konsekwencyjny) i nie wszystkie jej elementy muszą podlegać zmianom o tym samym charakterze, w tym samym tempie. I przede wszystkim dlatego, że tak złożona postawa jest wielorako powiązana, a więc i wielorako zależna od społecznego otoczenia.  

Cele, jakie stawia sobie proponowana grupa, są wielopłaszczyznowe.

Po pierwsze, chodzi o namysł teoretyczny: czy wyjaśnienia obserwowanego procesu może zaoferować teoria modernizacji? Teoria późnej nowoczesności? Teoria sekularyzacji? Teorie średniego poziomu (Zmiana wartości? Zmiany/kryzysu rodziny? Proces indywidualizacji? Kryzys instytucji, w tym instytucji religijnych, w tym w Polsce Kościoła katolickiego?)?   

Po drugie, chodzi o testowanie hipotez (spekulatywne, w dobrym tego słowa znaczeniu, lub empiryczne), jakie czynniki przyspieszają zmiany religijne w Polsce: czynniki o charakterze kulturowym, politycznym i instytucjonalnym, społecznym?    

Po trzecie, możliwa będzie prezentacja konkretnych badań i analiz (ilościowych i jakościowych) obrazujących zmiany religijności w skali całego społeczeństwa, konkretnych grup/kategorii społecznych, przede wszystkim młodzieży, na poziomie lokalnym i w konkretnych środowiskach.

Po czwarte, chodzi o namysł, czy obserwowany proces to tylko “odejście od”, czy też “kierowanie się ku” – ku nowym formom religijności? Duchowości? Ku światopoglądowi racjonalistyczno-ateistycznemu? Humanistyczno-ateistycznemu? Pragmatyczno-ateistycznemu?

Który z proponowanych tu wątków zostanie podjęty w największej mierze – to zależy od zainteresowania grupą. Wydaje się, że wobec dynamicznego charakteru obserwowanych zmian religijności, problematyki tej nie może zabraknąć na Zjeździe PTS.

Rejestracja

 

Aby wziąć udział w zjeździe należy się zarejestrować za pomocą poniższego formularza:

 

Terminy

do 31 maja 2022
przekazanie autorom informacji o przyjęciu referatów

14-17 września 2022
XVIII Zjazd Socjologiczny