Radykalizacja. W Polsce, czyli wszędzie

Organizacja: Paweł Kuczyński (CC), Mikołaj Rakusa-Suszczewski (UW)
Numer: G80

Tytuł książki Edwina Bendyka, „W Polsce, czyli wszędzie”, trafia w sedno, jeśli myślimy o „nowych formach życia społecznego wyłaniających się z dzisiejszego zamętu”. Najważniejsze problemy współczesnego świata, dotyczą także Polski. Obok populizmu i autorytaryzmu, kryzysu klimatycznego czy pandemii, odnotowujemy – również w Polsce – nasilający się proces radykalizacji, który obejmuje różne grupy społeczne. Co istotne, radykalizacja staje się udziałem klasy średniej.

Radykalizację lokujemy „bliżej ziemi”, tj. na niższym poziomie, niż populizm, czy polaryzacja, tak często przywoływane, jeśli idzie o współczesne polskie społeczeństwo. Taki „oddolny” punkt widzenia przyjęli badacze, uczestniczący w międzynarodowym projekcie Dialogue About Radicalization and Equality, koordynowanym przez University of Manchester. Badając różne środowiska, od Malty i Grecji po Polskę i Norwegię, socjologowie byli zgodni co do tego, że radykalizację warto i należy badać na poziomie grup i jednostek.

Nawiązując do tematyki Ogólnopolskiego Zjazdu Socjologicznego w 2022 roku, warto zwrócić uwagę na fakt, że „społeczeństwem w chorobie” staje się to społeczeństwo, w którym stosunkowo nieliczne zradykalizowane środowiska (do których należą w Polsce np. kubowi kibice piłkarscy), mają nieproporcjonalnie duży udział w kształtowaniu się nastrojów społecznych, dających się objąć wspólnym mianem nie-pokoju. Poziom obserwacji, który określamy jako mezzo, chcemy kontynuować w naszej grupie tematycznej. Główne pytania związane z procesem radykalizacji w Polsce i na świecie, są następujące:

  • W jaki sposób przebiega proces radykalizacji, czy składają się na ten proces określone etapy, które można i należy poddać badaniu, kierując uwagę na wybrane środowiska i grupy społeczne?
  • Czy niezbędnym składnikiem radykalizacji jest zawsze przemoc – symboliczna i/lub fizyczna?
  • W jakich okolicznościach grupa lub grupy zradykalizowane stają się częścią sceny politycznej i/lub aktorem politycznym?
  • Jak dużą rolę w procesie radykalizacji mają portale społecznościowe? Czy wśród nich są takie, które są „naturalnym środowiskiem” dla radykalizujących się grup?
  • Czy i jaka jest różnica pomiędzy radykalizmem i ekstremizmem?
  • Czy radykalizacja jest koniecznym warunkiem terroryzmu?
  • W jakim stopniu wyjaśnienie zjawiska radykalizacji można znaleźć w teoriach nowych ruchów społecznych?

Uważamy, że tematyka badawcza skierowana na proces radykalizacji, powinna koncentrować się czynnikach sprzyjających dynamice tego zjawiska, uwypuklając jego procesualny charakter. Mało owocne wydaje się w związku z tym operowanie dychotomicznym lub gradacyjnym podziałem na środowiska radykalne i nieradykalne, o ile nie będziemy śledzić sposobu w jaki zmieniają się w czasie.

Chcemy szukać odpowiedzi na powyższe pytania sięgając po wyniki badań terenowych i prace teoretyczne. W zachodniej socjologii (np. we Francji), przybywa badań i opracowań związanych ze zjawiskiem radykalizacji. W Polsce jest ich względnie niewiele, ale należy się spodziewać, że zainteresowanie tą problematyką będzie rosło. Socjologowie na całym świecie podejmują próby refleksji teoretycznej nad radykalizmem i radykalizacją.

Chcąc powiązać poszukiwania badawcze z teorią, chcemy zaproponować międzyośrodkową grupę tematyczną, która opiera się na porozumieniu i współpracy z jednej strony „empiryka”, czyli koordynatora polskiej części empirycznego projektu DARE, a z drugiej strony „teoretyka”, to jest autora wydanej niedawno pracy habilitacyjnej, która nosi tytuł „Cień radykalizmu. Pojęcie radykalizmu w świetle teorii ruchów społecznych”.

Rejestracja

 

Aby wziąć udział w zjeździe należy się zarejestrować za pomocą poniższego formularza:

 

Terminy

do 31 maja 2022
przekazanie autorom informacji o przyjęciu referatów

14-17 września 2022
XVIII Zjazd Socjologiczny