Metodyka, etyka i praktyka badawcza – badania społeczne w czasie kryzysu społecznego na przykładzie pandemii

Organizacja: Sylwia Męcfal (UŁ), Adrianna Surmiak (UW)
Numer: G09

Sytuacja pandemii i kwarantanny społecznej wpłynęła na wszystkie dziedziny naszego życia, w tym także na tematykę oraz sposób prowadzenia badań społecznych. Badacze i badaczki, którzy w tym okresie realizują lub planowali realizować projekty badawcze oparte na bezpośrednim kontakcie z uczestnikami, stanęli przed wieloma wyzwaniami nie tylko natury metodologicznej i praktycznej, ale i etycznej. Szczególnie ważna w tym momencie jest refleksja nad dostępnymi możliwościami prowadzenia badań oraz ich konsekwencjami dla jakości badań i dobrostanu zaangażowanych w nie podmiotów.

Na podstawie ankietowych badań pilotażowych przeprowadzonych w pierwszym okresie pandemii w 2020 roku Beata Bielska, Katarzyna Kalinowska oraz Adrianna Surmiak (2021, w druku) wyróżniły cztery główne strategie metodologiczne stosowane przez badaczy społecznych prowadzących badania w pandemii: zawieszenie, rezygnacja, rekonstrukcja, kontynuacja, a także trzy stosowane podejścia etyczne: ostrożność, brak zmiany, zorientowanie na możliwość zmian w procesie badawczym (np. zwiększenie innowacyjności, elastyczności). Strategie te i stosowane rozwiązania nie były jednorodne i można przypuszczać, że wpływają na nie zarówno czynniki indywidualne (np. kompetencje badaczy, wrażliwość etyczna) jak i czynniki instytucjonalne.

Jako organizatorki grupy tematycznej chciałybyśmy wspólnie z jej uczestni(cz)kami  zastanowić się nad następującymi kwestiami:

1. Wpływ Covid-19 na projekty badawcze, które:

1.1.        zostały zaplanowane i skonceptualizowane przed pandemią:

a.            Czy rozważano rezygnację z badań i dlaczego?

b.            Czy zmieniła się metodologia badawcza w realizowanych projektach i w jaki sposób? (m.in. zakres podejmowanych zagadnień, dobór uczestników, sposób prowadzenia badań, uzyskiwane dane) Jakie to przyniosło konsekwencje? Jakie rozwiązania zastosowano w projektach zaplanowanych jako jakościowe, a jakie w projektach zaplanowanych jako ilościowe?

c.            Czy i ewentualnie jak sytuacja pandemii wpłynęła na stosowane rozwiązania etyczne?

d.            Jakie trudności napotkano i jak je rozwiązano? (metodologiczne, etyczne, praktyczne, emocjonalne i inne)

e.            Jak badacze zadbali o dobrostan własny i uczestników badań? Co było w tym pomocne a co utrudniało taką dbałość?

1.2.        zostały zaplanowane i skonceptualizowane podczas pandemii (ale nie dotyczą zagadnień związanych z pandemią)

a.            jakie rozwiązania zastosowano w zakresie technik badawczych i etyki badawczej?

2. Rozwiązania praktyczne stosowane przez badaczy/badaczki w badaniach dotyczących pandemii:

2.1          Dlaczego badacze zdecydowali się na projekt badawczy dotyczący pandemii?

(np. względy praktyczne, zauważenie ważnego zjawiska społecznego)

2.2.        Jakie metody i techniki badań wybrali w warunkach pandemii i dlaczego? Czy okazały się skuteczne?

2.3.        Jakie wyzwania, problemy i dylematy badawcze i etyczne wiązały się z takim projektem?

3.            Wpływ pandemii i innych kryzysów społecznych (jak np. katastrofy naturalne, kryzys uchodźczy, kryzysy polityczne) na badania społeczne w przyszłości:

3.1.        Czy pandemia trwale zmieni sposób prowadzenia badań i ewentualnie w jaki sposób? (np. czy wzrośnie rola badań on-line, nowych technologii w badaniach, itp.)

3.2.        Czy pod wpływem pandemii nastąpi re-definicja „terenu badań”?

3.3.        Czy i jak Covid-19 wpłynie w przyszłości na zakres podejmowanych zagadnień, jakość wyników badań i rolę badań i badaczy społecznych?

3.4.        Jak inne kryzysy społeczne wpłynęły na zmiany w badaniach społecznych? Czy pojawiły się innowacje w zakresie technik badawczych czy rozwiązań etycznych? (np. w badaniach związanych z kryzysem uchodźczym)

4. Edukacja badawczo-etyczna w czasie pandemii.

4.1.        Jak uczyć badań terenowych/kontaktowych w czasie pandemii?

4.2.        Jak jakość nauczania i zmiana sposobu nauczania w czasie pandemii w zakresie metod badań społecznych/praktyki badawczej może wpływać na kompetencje i dojrzałość badawczą oraz etyczną przyszłych badaczy i badaczek?

Rejestracja

 

Aby wziąć udział w zjeździe należy się zarejestrować za pomocą poniższego formularza:

 

Terminy

do 31 maja 2022
przekazanie autorom informacji o przyjęciu referatów

14-17 września 2022
XVIII Zjazd Socjologiczny