Współczucie i odpowiedzialność jako kategorie socjologicznego opisu współczesności

Organizacja: Agnieszka Golczyńska-Grondas (UŁ), Katarzyna Górniak (PW)
Numer: G64

Przedmiotem refleksji w grupie zjazdowej proponujemy uczynić dwie kategorie  – współczucie i odpowiedzialność. Ich obecność w myśleniu o współczesności i jej przemianach wydaje się dzisiaj bardzo istotna. Obydwie kategorie, szerokie znaczeniowo i posiadające tradycyjne odniesienia, i pojawiając się w opisach społecznych zazwyczaj pozostają na drugim planie pełniąc zazwyczaj rolę pojęć pomocniczych, towarzyszących. Stosunkowo rzadko stają się natomiast przedmiotem pogłębionych analiz socjologicznych. Ich ważność wzrasta w okresach kryzysów i społecznych wstrząsów wywołujących niepewność i powodujących dekompozycję dotychczas utrwalonych reguł, praktyk i wzorów działania w sferze gospodarczej, kulturowej czy politycznej (w tym polityk publicznych). Zaczynają one wtedy intensywnie „pracować” w pojawiających się opisach, diagnozach i analizach. Pojęcia współczucia i odpowiedzialności nierzadko stają się instrumentem przydatnym w rekompozycjach społecznych. Służą restaurowaniu i odbudowywaniu dotychczas istniejących wspólnot, jak i formowaniu nowych zbiorowości. Z drugiej strony, są wykorzystywane jako uzasadnienie dla dystansów i nierówności społecznych, czy też stanowią podstawę dla tworzących się podziałów, mechanizmów i systemów wkluczeń. Obie kategorie ujawniają się ostatnio w wyrazisty sposób w debatach publicznych toczonych wokół podstawowych ryzyk społecznych i zagrożeń cywilizacyjnych. Współczucie i odpowiedzialność wydają się zatem być fundamentalne dla rozumienia postaw i działań podejmowanych wobec innych, szczególnie wobec tych definiowanych jako „odmienni”, grup nieuprzywilejowanych, zagrożonych wykluczeniem i marginalizacją społeczną.

Wydaje się, że kategorie współczucia i odpowiedzialności mogą stać się kluczowe w rozważaniach o porządku społecznym i o praktykach społecznych. Interesuje nas, jakie jest ich znacznie i rola, jak są dzisiaj rozumiane, w jakich kontekstach występują, jakie jest ich zastosowanie analityczne i praktyczne w socjologicznych diagnozach rzeczywistości. Zapraszając do dyskusji o współczuciu i odpowiedzialności osoby, którym bliskie są perspektywy teoretyczne, jak i te zajmujące się pogłębionymi analizami empirycznymi, proponujemy podejście interdyscyplinarne i wielowymiarowe. Interesują nas różnorodne przejawy i wymiary funkcjonowania obu kategorii: indywidualne i zbiorowe, instytucjonalne i pozainstytucjonalne, formalne i nieformalne, przedmiotowe i podmiotowe, prywatne i publiczne.

Rejestracja

 

Aby wziąć udział w zjeździe należy się zarejestrować za pomocą poniższego formularza:

 

Terminy

do 31 maja 2022
przekazanie autorom informacji o przyjęciu referatów

14-17 września 2022
XVIII Zjazd Socjologiczny