Natalia Niedźwiecka-Iwańczak

Natalia Niedźwiecka-Iwańczak – adiunkt w Zakładzie Socjologii Pogranicza Instytutu Socjologii Uniwersytetu Wrocławskiego, członkini Ośrodka Badań Regionalnych i Obszarów Pogranicza. Jej zainteresowania naukowe i badawcze obejmują problematykę granic i pograniczy, ze szczególnym uwzględnieniem miast podzielonych usytuowanych na polskich granicach; zagadnienia tożsamości i etniczności. Zajmowała się także przemianami życia rodzinnego oraz tematyką z zakresu socjologii miasta. Wśród jej najistotniejszych publikacji wymienić można: monografie Cud pogranicza? Zgorzelczanie, gubinianie i słubiczanie o życiu w miastach podzielonych (2018) (z Kamillą Dolińską i Julitą Makaro) oraz Etniczny aspekt tożsamości Łużyczan (2013); tomy współredagowane „Studia nad granicami i pograniczami: Leksykon” (2020), „Granice, pogranicza i dalej – niekończąca się przygoda: księga jubileuszowa dedykowana Profesorowi Zbigniewowi Kurczowi” (2021) (z członkami OBROP), Zgorzelec jako miasto pograniczne w opiniach jego mieszkańców (2011) (z Kamillą Dolińską). Jest badaczką w projekcie (De/Re)Konstruowanie granic — narracje i imaginacje o miastach podzielonych w Europie Środkowej w perspektywie porównawczej (Opus NCN).

Abstrakty wystąpień

Miasto mówi – o granicach i ich (nie)przekraczaniu na podstawie  analizy szaty informacyjnej miast podzielonych (Cieszyna i Czeskiego Cieszyna oraz Frankfurtu nad Odrą i Słubic)

Miasta podzielone są fenomenem istniejącym na europejskich granicach od dekad, Cieszyn został podzielony granicą polsko-czechosłowacką w 1920 roku, zaś Frankfurt granicą polsko-niemiecką w 1945 roku. Powstałe w ten sposób pary miast długo były odwrócone do siebie plecami, dzieliła je nieprzekraczalna granica, co zmieniło się w latach dziewięćdziesiątych XX wieku i skutkuje – najogólniej mówiąc – postępującą kooperacją między miastami i mieszkańcami. Proces ów zyskuje  odzwierciedlenie również w przestrzeni  miast. Dotychczasowe badania miast podzielonych zazwyczaj analizowały procesy w nich zachodzące, przy czym ze szczególną pasją śledzono te, które świadczyły o integracji (jej barierach, pozytywnych i negatywnych skutkach, etc.) organizmów z dwóch stron rzeki. Jednakowoż poza ustaleniem co się faktycznie w tych ośrodkach dzieje, ważne wydało nam się zbadanie, jak się o tym opowiada – co skłoniło nas do zajęcia się narracjami o miastach podzielonych. Dlatego postaramy się odpowiedzieć, jak o sytuacji miast podzielonych opowiada ich szata miejska (którą tworzą wszelkie oznakowania niosące różne informacje powszechnie dostępne poruszającym się po ulicach – tak mieszkańcom, jak i turystom). Czy znajdziemy w niej komunikaty eksponujące transgraniczność tych układów osadniczych czy opowiadające o miastach w granicach państw? Przez kogo i w jaki sposób (trwały, okazjonalny) są wytwarzane, jakie funkcje w budowaniu narracji o mieście podwójnym pełnią? Aby odpowiedzieć na te pytania zgromadziłyśmy podczas licznych wyjazdów studyjnych do Cieszyna, Czeskiego Cieszyna, Frankfurtu nad Odrą i Słubic  zbiór komunikatów (były one fotografowane) zidentyfikowanych w przestrzeniach  miast, które poddamy analizie.