Rosnące różnice w poglądach między kobietami a mężczyznami młodego pokolenia zostały zaobserwowane w wielu krajach rozwiniętych. Uwagę mediów i naukowców (np. Brooks et al. 2022) przykuwają tzw. „incele” – osoby żyjące w celibacie mimo chęci prowadzenia bardziej aktywnego życia seksualnego, a często wyrażające radykalne poglądy społeczne. Prowadzi to do pytania, czy brak partnerów przeciwnej płci rzeczywiście wpływa na poglądy i zachowania polityczne.
Dotychczasowe badania znajdują wpływ „ścisku” na rynkach małżeńskich (marriage market squeeze) na zachowania seksualne i matrymonialne, dzietność, siłę negocjacyjną w związku, ale także przestępczość, przemoc, zdrowie, historyczny rozwój ról płciowych czy zachowania ekonomiczne.
Niniejsze badanie jest jednym z pierwszych na świecie skupiających się na wpływie rynków małżeńskich na poglądy polityczne. Wyjątkami są dwa eksperymenty laboratoryjne (Luberti et al. 2020, Tognetti et al. 2016) oraz jedno badanie wykorzystujące naturalny eksperyment w postaci nagłego napływu uchodźców do Niemiec (Dancygier et al. 2021). To badanie jest natomiast poświęcone kobietom i mężczyznom w ich „normalnym” otoczeniu.
Pierwsza część badania bazuje na Generations and Gender Survey (GGS). 20 000 polskich respondentów zapytano dwukrotnie (w latach 2010-2015) o ich życie rodzinne i preferencje dotyczące rodziny. W drugiej części badania zamierzam wykorzystać Polskie Badanie Panelowe (POLPAN, 1988-2018); oczekuję obecnie na zbiór danych z oznaczeniem gminy zamieszkania respondentów.
Dostępność tych dwóch paneli czyni Polskę jednym z niewielu krajów, w których można rygorystycznie odpowiedzieć na powyższe pytanie. Polska jest także doskonałym przedmiotem badań ze względu na szybko postępującą polaryzację płci, silną feminizację migracji ze wsi do miast i segregację płci w edukacji i na rynku pracy.
Socjologowie od dawna rozwijali teorie na temat wpływu proporcji płci na normy społeczne (Guttentag i Secord 1983, South i Trent 1988). Liczne badania potwierdzają związek między większą liczebnością kobiet a bardziej liberalnymi normami. Dodatkowo osoby niebędące w związku i funkcjonujące na niezrównoważonym rynku małżeńskim mogą rezygnować z aktywności politycznej (Dahlgaard et al. 2021) lub radykalizować się w kierunku charakterystycznym dla ich płci (Dancygier et al. 2021).
W niniejszym badaniu sytuacja na rynku małżeńskim jest zoperacjonalizowana jako proporcje płci w danej gminie w różnych grupach wiekowych. Głównymi zmiennymi objaśnianymi będą udział w wyborach oraz poglądy polityczne i wyznawane wartości. Hipoteza o wpływie rynków małżeńskich na poglądy nie znajduje potwierdzenia we wstępnych wynikach z wykorzystaniem GGS. Rezultaty oparte na POLPAN mogą jednak być inne ze względu na dłuższy okres badania oraz pytania dotyczące wprost preferencji politycznych.

Literatura
Brooks, R.C., D. Russo-Batterham, K.R. Blake. 2022. ‘Incel Activity on Social Media Linked to Local Mating Ecology’. Psychological Science.
Dahlgaard, J.O., Y. Bhatti, J.H. Hansen, K.M. Hansen. 2021. ‘Living Together, Voting Together: Voters Moving in Together Before an Election Have Higher Turnout’. British Journal of Political Science, 1–18.
Dancygier, R., N. Egami, A. Jamal, R. Rischke. 2021. ‘Hate Crimes and Gender Imbalances: Fears over Mate Competition and Violence against Refugees’. American Journal of Political Science.
Guttentag, M., P.F. Secord. 1983. Too Many Women?: The Sex Ratio Question. Beverly Hills: Sage.
Luberti, F.R., K.R. Blake, R.C. Brooks. 2020. ‘The Effects of the Mating Market, Sex, Age, and Income on Sociopolitical Orientation’. Human Nature 31 (1): 88–111.
South, S.J., K. Trent. 1988. ‘Sex Ratios and Women’s Roles: A Cross-National Analysis’. American Journal of Sociology 93 (5): 1096–1115.
Tognetti, A., D. Dubois, Ch. Faurie, M. Willinger. 2016. ‘Men Increase Contributions to a Public Good When under Sexual Competition’. Scientific Reports 6 (1): 29819.